☘ ☘ برگی از تقویم تاریخ ☘ ☘
۲۰ خرداد “۱۰ ژوئن” روز جهانی صنایع دستی
صنایع دستی نوعی کار است که در آن لوازم تزیینی و کاربردی تنها با استفاده از دست یا ابزار ساده ساخته میشود. معمولاً این کلمه را بهروشهای سنتی ساختن کالاها میگویند. لوازمی که بهصورت تولید انبوه و یا با ماشین آلات مختلف ساخته میشود جزو صنایع دستی نیستند.
یکی از خصوصیات صنایع دستی این است که این صنعت حاصل روح ملتها و آئین فرهنگ ملی کشورهاست که بهسادگی بارجوع به آمار صنایع دستی کشورها بهروحیه مردم آن کشورها میتوان پی برد.
در هريك از فرآوردههای اين صنايع، ذوق هنری و خلاقيت فكری صنعتگرسازنده، بهنحوی تجلی میيابد و همين عامل، وجه تمايز اصلی اينگونه محصولها از مصنوعات مشابه ماشينی و كارخانهای است.
شورای جهانی صنایع دستی:
صنايع دستی، پس از جنگ جهانی دوم، با محتوای هنری و فرهنگی، مورد توجه كشورهای پيشرفته قرارگرفت. در دهم ژوئن/ بيستم خرداد ۱۹۶۴، نخستين همايش جهانی با شركت مسئولان اجرایی، استادان دانشگاه، هنرمندان و صنعتگران بيش از ۴۰ كشور جهان، در نيويورك برگزارشد. در قطعنامه پايانی آن همايش، تأسيس« شورای جهانی صنايع دستی» بهعنوان نهاد وابسته به يونسكو تصويب شد.
با راهاندازی شورای جهانی صنايع دستی، صنايع دستی و سنتی، بهصورت بخشی از حيات فرهنگی- اقتصادی ملتها، مورد توجه قرارگرفت. ايران، از سال ۱۳۴۷/ ۱۹۶۸ از طريق سازمان صنايع دستی كشور، بهعضويت اين شورا درآمد و در مجمع آسيا و اقيانوسيه آن، مشغول فعاليت شد. اين شورا، در ابتدا با شمار محدودی از اعضا كار خود را آغازكرد. اما هماكنون، ۹۰ كشور جهان را تحت پوشش دارد و دبيرخانه آن، در شهر آمستردام هلند است.
مهمترین هدفهایی که این شورا، بهعنوان یک ارگان غیر انتفاعی غیردولتی قائل شده است عبارت اند از:
۱) تشویق، کمک و راهنمایی صنعتگران دستی و همچنین بالا بردن سطح اطلاعات تخصصی و حرفهای آنها با توجه به زمینههای متفاوت فرهنگی موجود در هریک از کشورهای عضو.
۲) حفظ و تقویت صنایع دستی و تجلی آن بهصورت رکن عمدهای از حیات فرهنگی ملتها.
۳) ایجاد همبستگی میان صنعتگران دستی سراسر جهان.
صنایع دستی در آینه زمان:
گزافه نیست اگر گفته شود صنایع دستی، عمری بهقدمت عمر بشر دارد. سابقه صنایع دستی، بهعصر حجر باز میگردد. در این دوره، ساخت ظروف و همچنین بعضی ابزار مصرفی در زندگی روزمره مانند نیزه و خنجر از سنگ برای صید و شکار حیوانات معمول شد. رفته رفته بهعلت پیشرفت فکری، دیگر مواد موجود در طبیعت مانند خاک رس، چوب، سنگ آهن، مس و سرانجام پشم و کرک حیوانات و الیاف گیاهی نیز مورد استفاده قرارگرفت؛ بهطوری که پیشینه ساخت اشیای سفالی و مسی، بهبیش از چهار هزارسال پیش میرسد.
دوره رنسانس در اروپا، در تکامل هنری صنایع دستی تأثیر انکارناپذیری بهجا گذاشت و در نتیجه، افزون بر حفظ جنبههای مصرفی بسیاری از تولیدات دستی، موجب افزایش ارزش هنری و تزئینی آنها شد. ایران زمین نیز از هفت هزارسال پیش، بیرق هنر نیاکان خویش را بهعنوان سند هویت ملی به رخ جهانیان کشیده است.
صنایع دستی و اشتغال:
بدون تردید یکی از دلایل مهم در توجیه جنبههای مثبت صنایع دستی، به اثرات آن در مبارزه با انواع بیکاری مربوط میشود. در بین انواع بیکاری، شایعترین آن در کشورهای در حال توسعه، بیکاری پنهان است. بهویژه در آن دسته از کشورها که هنوز ساختار جامعه کشاورزی و روستایی بهصورت سنتی و کهن باقی مانده است، بیکاری پنهان بیشتر بهچشم میخورد. صنایع دستی با قابلیتها و خصوصیات ویژه خود، میتواند نقش مهمی در حل معضل بیکاری و ایجاد اشتغال برای بیکاران ایفا کند.
